Ze vallen nauwelijks op — totdat een deur gaat piepen, klemmen of niet meer recht in het kozijn hangt. Scharnieren zijn een van de meest onderschatte onderdelen van hang- en sluitwerk. Toch maakt de keuze voor het juiste type een groot verschil in duurzaamheid, veiligheid en gebruiksgemak. Kevin van Brink IJzerwaren legt uit welke typen er zijn en welk model bij jouw deur past.
Welke typen scharnieren zijn er?
Ons assortiment bestaat uit de volgende typen:
- Standaard scharnieren (losse pen) — het meest eenvoudige type, bestaande uit twee bladen die door een kartelpen bij elkaar worden gehouden. Geschikt voor lichte binnendeuren en ramen bij normaal gebruik. Ze zijn bovendien omkeerbaar, zodat je de draairichting vooraf niet hoeft te bepalen.
- Kogellagerscharnieren — voorzien van één of meerdere kogellagers tussen de scharnierbladen. Daardoor werken ze soepel en stil, met minder slijtage bij intensief gebruik. Ze zijn de standaardkeuze voor zwaardere binnendeuren en buitendeuren.
- Glijlagerscharnieren — uitgerust met nylon glijlagers waardoor ze geruisloos, onderhoudsvrij en slijtvast zijn. Bovendien hebben ze een hoog draagvermogen, waardoor ze geschikt zijn voor zware deuren.
- Paumelles — bestaande uit twee losse bladen waarbij één blad op een kogelstift draait. Zo kun je de deur zonder gereedschap eenvoudig uit het kozijn tillen, wat handig is bij schilderwerk of deurvervanging. Let op: een paumelle is niet omkeerbaar — bepaal daarom vooraf of je DIN links of DIN rechts nodig hebt.
- Inboorpaumelles — rechtstreeks in de deur en het kozijn geboord, zonder losse schroeven. Ze worden standaard toegepast bij opdekdeuren van merken als Skantrae en Svedex. Het resultaat is een strakke afwerking waarbij de scharnierdelen grotendeels weggewerkt zijn.
- Onzichtbare scharnieren — ook wel verdekte scharnieren genoemd — worden volledig in de deur en het kozijn verwerkt en zijn niet zichtbaar als de deur dicht is. Populair in moderne interieurs en bij stompe deuren.
- Klepscharnieren — toegepast bij meubels, kasten en opbergvakken. Afhankelijk van de uitvoering zijn ze voorzien van een veermechanisme of softclose functie.
Scharnier of paumelle — wat is het verschil?
Het fundamentele verschil zit in de constructie. Een standaard hangwerk houdt de twee bladen bij elkaar via een kartelpen. Een paumelle heeft twee losse bladen waarvan één op een kogelstift draait — hierdoor kun je de deur in open stand eenvoudig uit het kozijn tillen. Dat scheelt bovendien tijd bij schilderwerk of vervanging.
Een ander praktisch verschil: standaard typen zijn omkeerbaar, paumelles niet. Bij een paumelle moet je daarom vooraf de draairichting bepalen — DIN links of DIN rechts. Vergis je daarin, dan past het onderdeel niet. Het onderstaande overzicht laat zien hoe je de draairichting van jouw deur bepaalt.
Hoeveel scharnieren heb ik nodig?
Het aantal benodigde stuks hangt af van het gewicht van de deur. Als vuistregel geldt: drie stuks voor een standaard binnendeur van 76x76 mm, vier voor een buitendeur van 89x89 mm. Raadpleeg de draagtabel van het betreffende model of neem contact op — we helpen je graag de juiste keuze te maken.
Alle DX modellen van Dulimex en AXA modellen zijn voorzien van een draagtabel. Twijfel je over het juiste aantal? Neem dan contact op via 0317 – 84 42 60 — we helpen je graag verder.
Verzinkt, RVS of zwart — welk materiaal kies je?
Verzinkt staal is de meest gangbare uitvoering voor zowel binnen- als buitendeuren. Het biedt goede corrosieweerstand en is beschikbaar in alle typen en maten. RVS is een esthetische keuze of voor toepassingen in vochtige ruimtes waar extra duurzaamheid gewenst is. Zwarte uitvoeringen zijn sterk in populariteit gestegen en passen uitstekend bij moderne interieurs en donkere kozijnen. Ze zijn verkrijgbaar als kogellagerscharnier, glijlagerscharnier en paumelle.
Zorg er bovendien altijd voor dat schroeven en beslag van hetzelfde materiaal en dezelfde finish zijn — verzinkt met verzinkt, RVS met RVS. Dit voorkomt galvanische corrosie en geeft een netter eindresultaat.
Veiligheidsscharnieren: wanneer nodig?
Bij naar buiten draaiende deuren en ramen zijn de scharnierdelen van buitenaf zichtbaar en bereikbaar. Een inbreker kan dan proberen de deur uit het kozijn te lichten door de pen te verwijderen. Daarom zijn bij naar buiten draaiende delen altijd veiligheidsscharnieren met een geïntegreerde dievenpen of aanvullende dievenklauwen noodzakelijk. Bij naar binnen draaiende deuren zitten de scharnierdelen aan de binnenkant en is extra beveiliging niet nodig.
De nieuwste generatie op dit vlak is de AXA Titan® — verkrijgbaar bij Brink IJzerwaren in verzinkt en zwart. De AXA Titan® heeft een gepatenteerd automatisch vergrendelingsmechanisme waardoor de scharnierpen bij een gesloten deur geblokkeerd is. Daardoor volstaan drie stuks voor het behalen van het SKG3 keurmerk (weerstandsklasse 3) — traditioneel waren daarvoor vijf stuks nodig. Met een draagvermogen van 180 kg per drie stuks is de AXA Titan® bovendien uitermate geschikt voor zware buitendeuren. Meer informatie vind je op axahomesecurity.com.
Scharnieren kopen bij Brink IJzerwaren
Ons assortiment bestaat uit AXA en Dulimex (DX) — twee merken die al jarenlang de standaard bepalen in de Nederlandse bouw. Bekijk het volledige assortiment en filter op type, maat, materiaal en keurmerk. Twijfel je welk model bij jouw deur past? Neem dan contact op via 0317 – 84 42 60 — we helpen je graag verder.
Veelgestelde vragen over scharnieren
Wat is het verschil tussen een scharnier en een paumelle?
Een standaard type bestaat uit twee bladen die door een kartelpen bij elkaar worden gehouden. Een paumelle bestaat uit twee losse bladen waarbij één blad op een kogelstift draait. Het grote voordeel: je kunt de deur zonder gereedschap uit het kozijn tillen — handig bij schilderwerk of vervanging. Standaard uitvoeringen zijn omkeerbaar, paumelles niet — bij een paumelle bepaal je daarom vooraf de draairichting (DIN links of rechts).
Welke scharnieren heb ik nodig voor een binnendeur?
Voor een standaard binnendeur volstaan drie standaard scharnieren van 76x76 mm. Het aantal hangt af van het gewicht van de deur. Voor opdekdeuren van merken als Skantrae of Svedex gebruik je bovendien inboorpaumelles.
Welke scharnieren heb ik nodig voor een buitendeur?
Voor een buitendeur gebruik je bij voorkeur vier kogellagerscharnieren of glijlagerscharnieren van 89x89 mm. Draait de deur naar buiten? Dan zijn veiligheidsscharnieren of dievenklauwen verplicht. De AXA Titan® haalt bovendien SKG3 (weerstandsklasse 3) met slechts drie stuks.
Wanneer heb ik dievenklauwen of veiligheidsscharnieren nodig?
Alleen bij naar buiten draaiende deuren en ramen. Bij deze situatie zijn de scharnierdelen van buitenaf zichtbaar en kan een inbreker de pen proberen te verwijderen. Bij naar binnen draaiende deuren zitten de onderdelen aan de binnenkant en is extra beveiliging daarom niet nodig.
Wat zijn inboorpaumelles en wanneer gebruik je ze?
Inboorpaumelles worden rechtstreeks in de deur en het kozijn geboord, zonder losse schroeven. Ze worden standaard toegepast bij opdekdeuren van merken als Skantrae en Svedex. Montage is eenvoudig: boor de gaten op maat en zet de paumelle vervolgens vast met een inbussleutel.
Wat is de AXA Titan® en waarom is dat bijzonder?
De AXA Titan® is een veiligheidsscharnier met SKG3 keurmerk (weerstandsklasse 3) dat met slechts drie stuks per deur voldoet aan de hoogste veiligheidsnorm — traditioneel waren daarvoor vijf stuks nodig. Het draagvermogen is bovendien 180 kg per drie stuks en het past in dezelfde infrezing als een standaard 89x89x3 mm model.
